Tái tạo thành bụng
Tách cơ thành bụng: vì sao tập luyện không giải quyết được
Nhiều người tập plank, gập bụng cả năm trời mà bụng vẫn phồng, vì đó không phải là vấn đề có thể giải quyết bằng tập luyện.
7 phút đọc · Rà soát nội dung:
Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về vóc dáng sau sinh là nghĩ rằng chỉ cần tập luyện đủ chăm là bụng sẽ phẳng trở lại. Với tình trạng tách cơ thành bụng, điều này không đúng về mặt cơ học. Hiểu rõ vì sao sẽ giúp bạn không mất thời gian vào những phương pháp không phù hợp.
~45% → ~33%
tỷ lệ phụ nữ còn tách cơ thành bụng ở mốc 6 tháng và 1 năm sau lần sinh đầu tiên, theo một nghiên cứu theo dõi 300 sản phụ[1]
> 2cm
khoảng cách giữa hai bó cơ thẳng bụng được dùng làm ngưỡng chẩn đoán tách cơ (diastasis recti), theo hướng dẫn của Hội Thoát vị châu Âu năm 2021[2]
~10%
mức giảm khoảng cách tách cơ ghi nhận trên MRI sau liệu pháp kích thích cơ điện từ (không phẫu thuật), trong một nghiên cứu nhỏ 22 người do hãng thiết bị tài trợ[3]
Tách cơ thành bụng là gì
Đây là tình trạng hai bó cơ thẳng bụng bị tách ra ở đường giữa bụng (đường trắng, hay linea alba), lớp mô liên kết mỏng giữa hai bó cơ. Tình trạng này rất phổ biến sau mang thai: theo một nghiên cứu theo dõi 300 phụ nữ sinh con lần đầu, gần một nửa vẫn còn tách cơ ở thời điểm sáu tháng sau sinh, và khoảng một phần ba vẫn còn sau một năm[1]. Tình trạng này cũng có thể gặp ở nam giới có mỡ bụng nhiều.
Vì sao tập luyện không chữa được
Vật lý trị liệu hoặc Pilates có thể giúp tăng sức mạnh cơ bụng và giảm bớt cảm giác phồng, nhưng không thể kéo hai bó cơ đã tách rời lại gần nhau. Đó là giới hạn về mặt cơ học, không phải vấn đề tập chưa đủ. Một số động tác như gập bụng, nâng chân hay plank thực hiện sai cách thậm chí có thể khiến tình trạng tách cơ nặng thêm. Với trường hợp tách nhẹ, một số liệu pháp kích thích cơ bằng năng lượng điện từ đã cho thấy khoảng cách tách giảm khoảng 10% trong một nghiên cứu nhỏ[3], nhưng đây không phải là giải pháp thay thế phẫu thuật cho các trường hợp tách rộng hoặc có triệu chứng rõ.
Khi nào nên cân nhắc phẫu thuật
Thường được cân nhắc khi khoảng cách tách lớn hơn 2cm (ngưỡng chẩn đoán theo hướng dẫn châu Âu[2]) kèm theo triệu chứng như đau lưng dưới, tiểu không tự chủ, cảm giác sa vùng chậu, hoặc khi ảnh hưởng rõ đến thẩm mỹ vùng bụng. Phẫu thuật sửa tách cơ thường được thực hiện cùng lúc với tạo hình thành bụng, vì phần lớn người có tách cơ đáng kể cũng có da bụng chùng cần xử lý.
Điều gì diễn ra trong ca phẫu thuật
Bác sĩ khâu phục hồi lớp cân cơ (fascia) ở giữa bụng để đưa hai bó cơ về vị trí thẳng hàng, có thể thực hiện qua đường mổ mở (kết hợp cắt da thừa nếu có) hoặc qua nội soi ở người không cần loại bỏ nhiều da. Nếu phát hiện thêm thoát vị trong quá trình mổ, bác sĩ thường xử lý luôn trong cùng một lần phẫu thuật.
Phục hồi
Cần khoảng hai đến ba tuần nghỉ ngơi nghiêm ngặt, tránh gắng sức vùng bụng, và khoảng sáu tuần trước khi có thể vận động mạnh trở lại. Một chút tê nhẹ vùng bụng dưới là bình thường và có thể kéo dài, đôi khi là vĩnh viễn ở mức độ nhẹ.
Nguồn tham khảo
- [1] Sperstad JB, et al. Diastasis recti abdominis during pregnancy and 12 months after childbirth: prevalence, risk factors and report of lumbopelvic pain. Br J Sports Med. 2016;50(17):1092–1096. doi.org/10.1136/bjsports-2016-096065
- [2] Hernández-Granados P, et al. European Hernia Society guidelines on management of rectus diastasis. Br J Surg. 2021;108(10):1189–1191. doi.org/10.1093/bjs/znab128
- [3] Kinney BM, Lozanova P. High intensity focused electromagnetic therapy evaluated by magnetic resonance imaging: safety and efficacy study of a dual tissue effect based non-invasive abdominal body shaping. Lasers Surg Med. 2019;51(1):40–46. doi.org/10.1002/lsm.23024
Câu hỏi thường gặp
Về chủ đề này
Thai kỳ tiếp theo có thể khiến cơ bụng tách trở lại. Vì vậy, nên cân nhắc thực hiện phẫu thuật sau khi đã hoàn tất kế hoạch sinh con.
Đặt lịch tư vấn
Có câu hỏi cụ thể cho trường hợp của bạn?
Mọi chỉ định chỉ được đưa ra sau khi thăm khám trực tiếp. Bạn có thể đặt lịch qua website hoặc gọi trực tiếp.